Leestijd: 5 minuten
273 x gelezen

Koffiemolen afstellen

Koffiemolen afstellen

Heb je een halfautomatische espressomachine en wil je je koffiemolen afstellen? Dat kan een tijdrovend klusje zijn. Voor je het weet ben je een paar zakken koffie verder. Met deze 3 simpele stappen leg ik je uit hoe je de juiste afstelling vindt voor een goede espresso!

Even terug naar de basis

Voordat je je koffiemolen goed kunt afstellen, moet je eerst begrijpen hoe je de smaak van je koffie met een halfautomatische espressomachine kunt bepalen. Dit kan door te spelen met 3 variabelen.

  1. De maalgraad waarmee je de koffie met je koffiemolen maalt.
  2. De hoeveelheid gemalen koffie die je in je filterhouder gebruikt.
  3. De hoeveelheid water die je door de koffie laat stromen. 

Door deze 3 variabelen goed af te stellen, krijg je met de juiste maalgraad en de juiste hoeveelheid koffie uiteindelijk een doorlooptijd tussen de 20 en 30 seconden voor een optimale extractie (stoffen zoals cafeïne, suikers, oliën, vetten en zuren worden uit de gemalen koffie gehaald) met als eindresultaat een enkele espresso rond 30ml en een dubbele espresso tussen 40ml en 60ml in je kopje. Je eigen smaak bepaalt uiteindelijk hoeveel ml je lekker vindt. Als de doorlooptijd maar tussen de 20 tot 30 seconden blijft. Tip: pas elke keer maar 1 variabele aan als je de juiste afstelling zoekt.  

Espresso koffie te zuur? Koffie te bitter?

Is je doorlooptijd langer dan 30 econden? Dan gebruik je of een te fijne maalgraad óf je gebruikt te veel gemalen koffie. Heb je een kortere doorlooptijd dan 20 seconden? Dan gebruik je een te grove maling of juist te weinig gemalen koffie.

Dit is ook interessant voor jou:  Vette koffiebonen

Onderextractie en overextractie

Bij een langere doorlooptijd van 30 seconden praten we over overextractie. Je koffie wordt dan (te) bitter. Bij een te korte doorlooptijd is er sprake van onderextractie, waardoor de espresso (te) zuur wordt. Bij een juiste extractietijd zijn de zuren, het zoet en het bittere precies in balans, waardoor jij het maximale uit je koffiebonen haalt.

in 3 stappen koffiemolen afstellen

Stap 1. Werk vanuit een 0-stand

Elke koffiemolen maalt de koffie anders. Er bestaat dus geen standaard maalgraad en hoeveelheid koffie. Het beste is om bij een nieuwe espressomachine óf bij een andere koffiesoort gewoon een eerste espresso te zetten en te kijken wat je uitgangspositie is. Aan de hand van de 0-stand kunnen we je koffiemolen gaan afstellen. Dit heb je nodig:

  • Pen en papier
  • Bij voorkeur een dubbele filterdrager  
Schrijf je uitgangspositie op. Maal je koffie en weeg de hoeveelheid koffie door je filterdrager met koffie erop te plaatsen. Zorg er wel eerst voor dat je je weegschaal tarreert op 0 met een lege filterhouder erop. Schrijf de hoeveelheid koffie op en noteer je maalgraad. Schrijf ook op hoe je de hoeveelheid op je koffiemolen/machine hebt ingesteld. Bij sommige koffiemolens/machines kan dat met seconden, andere met een draaiknop. Als je maar weet welke stand de molen staat qua hoeveelheid.
 
Zet je espresso en schrijf op hoeveel seconden doorlooptijd je hebt én weeg de hoeveelheid ml van je espresso. Zorg ook hier dat je eerst je weegschaal met koffiekopje erop tarreert op 0.
 
Tip: voor een enkele espresso gebruik je 7 gram koffie en voor een dubbele zo’n 16 gram koffie. Dit is een richtlijn en uiteindelijk bepaalt je eigen smaak wat je lekker vindt. 

Stap 2. Weet wat je moet doen bij een te lange of te korte doorlooptijd

Is de doorlooptijd te lang? Dan kun je 2 dingen doen.

  • Grover malen
  • Minder gemalen koffie gebruiken. 
Dit is ook interessant voor jou:  Black friday 2021: Koffie aanbieding

Kijk eerst naar de hoeveelheid gemalen koffie. Gebruik bij een dubbele espresso ongeveer 16gram. Probeer eerst met dezelfde maling deze hoeveelheid koffie uit. Is je doorlooptijd nog steeds te lang, maal dan iets fijner en zorg dat je 16gram koffie gebruikt. Kijk nu of je doorlooptijd korter is geworden.

Houd ook je hoeveelheid espresso op het eind in de gaten. Rond de 40-60ml is goed. Hou hierbij de verhouding 1:2 in de gaten (hoeveelheid gemalen koffie = dubbele hoeveelheid ml). Dit is een richtlijn.

Is de doorlooptijd te kort? Dan kun je 2 dingen doen.

  • Fijner malen
  • Meer gemalen koffie gebruiken. 

Kijk weer eerst naar de hoeveelheid gemalen koffie. Gebruik bij een dubbele espresso ongeveer 16gram. Probeer eerst met dezelfde maling deze hoeveelheid koffie uit. Is je doorlooptijd nog steeds te kort, maal dan iets grover en zorg dat je 16gram koffie gebruikt. Kijk nu of je doorlooptijd langer is geworden.

Houd ook je hoeveelheid espresso op het eind in de gaten. Rond de 40-60ml is goed. Houd hierbij de verhouding 1:2 in de gaten (hoeveelheid gemalen koffie = dubbele hoeveelheid ml). Dit is een richtlijn.

Voorbeeld notities afstellen koffiemolen

Maalgraad

Instelling duur maling

Hoeveelheid koffie

doorlooptijd

Espresso (ml)

Opmerking

7

14 seconden

16gram

35 seconden

65ml

Fijner malen

6

14 seconden

16gram

31 seconden

62ml

Fijner malen

5

14 seconden

16gram

28 seconden

58ml

Nog iets te bitter. Minder gram gemalen koffie

5

12 seconden

15gram

25 seconden

54ml

Heerlijk!

Stap 3. Kijk naar de puck

De puck van je gezette espresso vertelt je ook veel over je afstelling. Denk je, puck, wat is dat? De puck is je koffie in je filterdrager na het bereiden van je espresso. Kijk ook eens naar je puck als het afstellen lastig gaat:

  • Loopt je koffie te snel door en heb je een natte puck? Dan heb je meer gemalen koffie nodig. 
  • Loopt je koffie te langzaam door en heb je een natte puck? Dan moet je grover malen.
  • Loopt je koffie te snel door en heb je droge puck? Dan moet je maling fijner.

Tip: Ook de cremalaag vertelt iets over de afstelling van je koffiemolen. Dat vertel ik het artikel Wat vertelt de cremalaag over de kwaliteit van je espresso?

Handtekening

Wat vond je van dit artikel?

Average rating / 5. Stemmen

Er is nog niet gestemd. Wees de eerste!

Wil je op de hoogte blijven?

Volg ons op Instagram